خورشاه بن قباد الحسينى
مقدمه 21
تاريخ ايلچى نظام شاه ( فارسى )
پادشاه را به كربلا منتقل كرده و در كنار بارگاه امام حسين دفن كردند « 1 » . حسين شاه پس از يازده سال سلطنت ، در ذى قعدهء 972 ه . ق . به قتل رسيد . بعد از وى چندين نفر بر تخت سلطنت تكيه زدند و سرانجام در زمان مرتضى شاه دوّم در سال 1004 ه . ق . متصرفات نظام شاهيّه به تصرف اورنگ زيب درآمد « 2 » . زندگانى مؤلّف از زندگى و شرح حال مؤلّف اطلاعات چندانى در دست نيست ؛ همان قدر مىدانيم كه ايرانىزاده و شيعى مذهب و متولّد عراق عجم و از زمرهء تاريخنويسان دربار برهان شاه دكنى بوده است « 3 » و سيّد على طباطبايى حسنى صاحب كتاب برهان مآثر ، وى را از خويشاوندان شاه طاهر مىداند كه به هند مهاجرت كرده و وارد دربار نظام شاهيّه شده است « 4 » . خورشاه بر اساس نوشتهء خود در رجب 952 ه . ق . از جانب برهان شاه و شاه طاهر ، در مقام سفارت به همراه هيأتى رهسپار ايران شد « 5 » و در قزوين به حضور شاه طهماسب رسيد و مدّت يك سال و نيم در اردوى اعلى ( شاه طهماسب ) ماند و به همين سبب به « ايلچى نظام شاه » اشتهار يافت ؛ خود در اين باره مىنويسد : « در همان اوقات راقم حروف كه از جانب والى هند نظام شاه به رسم رسالت متوجّه درگاه عالم پناه شده بود ، در شهر رجب سنهء مذكور به ديار رى و شهريار رسيد و چون اردوى گردون شكوه در حوالى فيروزكوه بود عريضهاى به پايهء سرير اعلى فرستاده ، صورت حال را معروض ساكنان سدهء جلالت مناط رسانيد . حضرت شاه عالميان چون بر وصول فقيران به ديار رى مطلع گشت خلعت خاصّه ، مصحوب شخصى معتبر از براى فقير فرستاد و امر فرمود كه چون از راه دور آمدهايد
--> ( 1 ) . تاريخ فرشته ، ج 2 ، ص 120 ؛ برهان مآثر ، ص 356 . ( 2 ) . طبقات سلاطين اسلام ، ص 273 . ( 3 ) . تاريخ ادبيات در ايران ، ج 5 ، بخش 3 ، ص 1654 . ( 4 ) . برهان مآثر ، ص 290 . ( 5 ) . تاريخ ايلچى نظام شاه ، ص 125 .